We spreken over het oude fabrieksdorp Dorplein, dat ontstond met de oprichting van de beroemde en beruchte zinkfabriek door de gebroeders Dor en de heer Sepulchre. Dat dorp is nu, anno 2011, aangewezen tot beschermd dorpsgezicht. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed deed onderzoek naar Dorplein. Historisch onderzoek, met inzet van geschiedkundige experts en allerlei andere experts. Deze instantie is bijvoorbeeld ook verantwoordelijk voor het voorbereiden van aanwijzingen van panden tot Rijksmonument. Daar hebben we er in Dorplein trouwens ook al heel wat van: maar liefst 13, meer dan waar ook in Cranendonck. Uit het onderzoek van de Rijksdient is naar voren gekomen dat het oude fabrieksdorp Dorplein, samen met de vennen en de bossen die er omheen liggen, uniek is. Zo uniek dat het beschermd moet worden tegen ontwikkelingen die dat aantasten. Op advies van de Rijksdienst wijzen een minister en een staatssecretaris van de Nederlandse Regering het dorpsgezicht formeel aan. Dat is in Dorplein nu gebeurd. Het gaat om het onderstaande deel van Dorplein (paarse vlak in kaartje).

 

Deze site is van de Kerngoep Dorplein en gaat over Dorplein in relatie met de ontwikkeling van het DIC. Wij vinden deze aanwijzing belangrijk omdat wij het erg vreemd en zelfs kwalijk vinden dat onze Gemeente zware industrie wil toestaan bij zo'n uniek stuk Cranendonck. Bij zo'n uniek stuk Brabant, Nederland. 

Op de kaart is goed te zien dat de noordgrens van het Beschermde Dorpsgezicht, ten Oosten van de kerk over de Dorplein Driehoek loopt. Daar lag namelijk het oude Heilig Hart park, met sintelpaden in de vorm van een kruis en in het midden een ophoging waarop het Heilig Hart beeld stond (zie onderstaande luchtfoto). Net zoals bij vele fabrieksdorpen werd dit park gebruikt voor processies, feesten en allerlei andere dorpsactiviteiten. Nadien werd die functie overgenomen door het St. Josephplein naast de Cantine. De sintelpaden zijn inmiddels afgegraven (sanering zinkassen), daardoor ondergelopen met water, en het park is verwaarloosd. Maar de opzet is nog goed zichtbaar. De pijlers van de brug over de sloot naar het park staan er nog altijd. Rechts van het park liggen de koelvijvers die vroeger gebruikt werden om de centrales te koelen die het dorp van electriciteit voorzagen. Samen met het park noemen wij dit stuk voor het gemak de "Dorpleinhoek" (hier komt de naam van deze website ook vandaan). En de Dorpleinhoek is nu dus officieel beschermd vanwege de historische waarde van het park en de koelvijvers voor het oude fabrieksdorp.

Onze Gemeente wil industrie bouwen op deze Dorpleinhoek, dat nu dus beschermd is, en zal daarmee willens en wetens, voorgoed dit erfgoed wegvagen. Dit vinden wij kwalijk. Bovendien vinden wij het kwalijk dat ons Gemeentebestuur überhaupt industrie wil toestaan, zo dicht bij een woonkern, laat staan een Beschermd Dorpsgezicht!! De industriële ontwikkeling die onze Gemeente wil toestaan zou het aangezicht van Dorplein compleet veranderen. Misschien wel verwoesten. Het zou een industrieel aangezicht worden. Van het huidige, weidse, natuurrijke aangezicht zou niets meer over blijven. Dat is niet volgens de geest van de bescherming die de experts bij de Rijksdienst bedacht hebben. Die achten juist het weidse aangezicht in samenhang met de omgeving een belangrijk deel van het Dorpsgezicht. Feit dat ons College van B+W hier zware industrie wil toestaan getuigt in onze ogen van disrespect voor de geschiedenis van Dorplein, Cranendonck.

Cranendonck heeft maar één Beschermd Dorpsgezicht en wij vinden dat de Gemeente juist trots moet zijn op dergelijke cultuurhistorische waarden en zich er voor moet inzetten om zo'n gebied te behouden. Ontwikkelingen in ons Dorpsgezicht zijn wat ons betreft absoluut welkom. Wij doen er graag aan mee. Als de Gemeente ruimte voor inspraak zou organiseren nemen we zelfs graag het initiatief. We hebben ook allerlei ideeën over de ontwikkeling van Dorplein, maar dan wel in de geest van de bescherming in plaats van pal er tegen in. Ideeën die het imago van Dorplein als Beschermd Dorpsgezicht verbeteren. Ideeën die de unieke dorpsopzet met haar monumenten benadrukt. Een verbeterd imago van Dorplein zou leiden tot een nog beter imago van Cranendonck. Als er zulke zware industrie zou komen als bedacht door ons Gemeentebestuur dan zou de kans verkeken zijn om Dorplein te ontwikkelen vanuit haar beschermde cultuurhistorische waarden. Met het toegenomen vrachtverkeer en het vliegverkeer van Kempen Airport dat tegenwoordig gewoon boven Dorplein vliegt, staan het imago en de leefbaarheid al flink onder druk, en de vervuilende fabriekshistorie komt daar nog bij. Desondanks zien wij nog kansen om iets moois te maken van het Beschermde Dorpsgezicht, met al haar monumenten. Als de industrie zou komen dan zijn die kansen verkeken. 

Wij nodigen de Gemeente Cranendonck uit om met respect om te gaan met de Cultuurhistorie die onze Gemeente rijk is. Dat doe je niet door het te weg te vagen met industrie. Dat doe je wel door eventuele industriële ontwikkelingen op afstand te houden van zo'n Beschermd Dorpsgezicht. En dat doe je door samen met de bewoners initiatieven te nemen die recht doen aan de geest van de bescherming.